Oorsprong van Duitsland en het Nationaal-Socialisme

Uit Paraplu
Ga naar:navigatie, zoeken

Voor een beter begrip van het Nazi gebeuren, is een begrip van de Duitse geschiedenis nodig. Vandaar dat hier een korte versie wordt gegeven.

Tijdlijn van de geschiedenis van Duitsland:

  • Eerste bewoning (tot aan de 5’ eeuw)
  • Germanen
  • Grote Volksverhuizing
  • Middeleeuwen tot de vorming van de natie (5e eeuw-1806)
  • Frankische Rijk (5e eeuw-843)
  • Oost-Frankenrijk (843-962)
  • Heilige Roomse Rijk (962-1806)
  • Vorming van één natie (1806-1871)
  • Rijnbond (1806-1813)
  • Duitse Bond (1815-1866)
  • Noord-Duitse Bond (1866-1871)
  • Het Duitse Rijk (1871-heden)
  • Duitse Keizerrijk (1871-1918)
  • Weimarrepubliek (1918-1933)
  • Nazi-Duitsland / Groot-Duitse Rijk (1933-1945)
  • Geallieerde bezettingszones (1945-1949)
  • Protectoraat Saarland(1947-1956)
  • Verdeeld Duitsland (1949-1990)
  • Bondsrepubliek Duitsland
  • Duitse Democratische Republiek
  • Duitse hereniging (1990)
  • Bondsrepubliek Duitsland (1990-heden)



De Bondsrepubliek Duitsland en haar voorgangers binnen het Duitse Rijk, het Duitsland van de Nazi’s en de Weimar republiek, vinden hun oorsprong in het Heilige Roomse Rijk dat een gevolg was van het Verdrag van Verdun in 843. Het strekte van Oostzee tot Adriatische zee en van Noordzee tot Auschwitz. Tot aan de Vrede van Munster in 1648 deelt Nederland de staatsgeschiedenis met de Oosterburen.

Het Rijk heette Rooms omdat de wereld volgens het Bijbelboek Daniel na het Vierde Rijk zou vergaan en de Romeinen het Vierde Rijk waren. Dat het Rijk een voortzetting van het Romeinse Rijk was, werd toen als zeer belangrijk ervaren. De term Heilig stond voor de sterke band met de katholieke kerk. De Rijksdag was het wetgevende orgaan en het Rijk kende eerst één en vanaf 1495 twee rijks-rechtbanken,

De Nederlanden verkregen in 1548 bij de stichting van de Bourgondische Kreits een aparte status en de wetgevende macht ging van de Rijksdag naar de Staten Generaal. In 1648 verlieten de Nederlanden het Heilige Roomse Rijk bij de Vrede van Munster.

De na 1945 ontstane moderne Bondsrepubliek Duitsland ziet haar wortels in het Heilige Roomse Rijk.

Image3798.PNG
het Heilige Roomse Rijk



Het Heilige Roomse Rijk
De oorsprong van de huidige Duitse staat is gelegen in het heilige Roomse Rijk. Dit rijk kende in het begin een gekozen koning en een gekozen keizer, meestal werd de koning ook keizer. De keizer belichaamde een hoger ideaal dan de koning, namelijk wereldheerschappij versus lokale macht. De regalia (kroon, scepter, rijksappel, kleding en psalter (=gebedenboek)) die nodig waren voor de kroning werden bewaard in Nürnberg.

Er was geen sprake van een Duitse natie in de huidige zin van het woord en er kwamen veel etnische groepen voor in het Rijk. Pas vanaf de 15’ eeuw sprak de meerderheid van de inwoners een Duitse taal. In 1512 werd de structuur herzien en ontstonden de 10 Kreitsen. De naam werd uitgebreid tot “Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie”. Vanaf toen hadden de Habsburgers het definitief voor het zeggen.

Na de vrede van Munster in 1648 bestond het rijk uit een samenraapsel van honderden deelgebieden. De keizer had amper macht en vanaf toen bestond het rijk niet echt meer. De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden verlieten het Rijk en werden onafhankelijk. De Republiek betaalde de Keizer alleen nog een persoonlijk bescheiden jaargeld in ruil voor de belofte van bescherming. Er kwam na bijna 1.000 jaar een eind aan het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie op 6 augustus 1806 toen Keizer Frans II aftrad, nadat hij was overwonnen door Napoleon Bonaparte. Dat kwam in de Duitse landen hard aan, temeer omdat onder invloed van de Franse revolutie van 1789 in Europa het algemene gevoel van nationalisme sterk was gegroeid. De Duitse Adelaar is afkomstig van de adelaar die de in 800 na Chr. tot keizer gekroonde Karel de Grote in zijn palts in Aken liet plaatsen als symbool van kracht en macht. De adelaar was een bij de Goten geliefd teken van heerschappij en is in die 1000 jaar in vele vormen en kleurstellingen gebruikt. De in 1950 vastgestelde adelaar van de Bondsrepubliek lijkt veel op die van de Hohenstaufen uit de 12’eeuw.

Sturm und Drang
De wortels van de sterke nationalistische gevoelens rondom de moderne Duitse staat worden gezocht bij de Sturm und Drang stroming aan het einde van de achttiende eeuw in Duitsland op het gebied van muziek en literatuur. Deze zeer productieve maar korte periode duurde van ongeveer 1767 tot 1786. De naam komt van een stuk van Friedrich Maximilian Klinger (1752-1831) dat eerst WirrWarr (chaos) zou heten. De filosoof Johann Georg Hamann wordt gezien als de ideoloog. De beweging was jong, met leeftijden in de twintig en dertig jaar, en van burgerlijke afkomst. Johann Wolfgang von Goethe is het bekendst. In 1788 ging Goethe weer in Weimar wonen en nam afstand van Sturm und Drang. Deze korte periode wordt ook weer door Goethe en door Friedrich Schiller beëindigd, en gaat over in het Weimar Classicisme.

De Sturm und Drang beweging zette zich af tegen de Aufklärung, de toen alles overheersende rationaliteit. De nadruk lag op heftige emoties en persoonlijke gevoelens. Belangrijk product van de beweging was een beeld van een emotionele geschiedenis van een verzonnen Duitsland. Het wordt ook de Geniezeit genoemd, naar de verheerlijking voor het Originalgenie als oerbeeld van de hogere mens en kunstenaar, de ware scheppers van kunst. Vaak wordt het begrip Sturm und Drang gebruikt voor een aantal bewegingen in Duitsland aan het eind van de 18’ eeuw, zoals Kraftmensch. De gewelddadige toneelstukken van de Kraftmensch-beweging hadden als onderwerp de volledige uiting van de individuele emoties, niet geremd door de buitenwereld of rationele overwegingen. Het woord Deutsch komt veel voor in titels van boeken uit die tijd. En in toneelstukken werden mensen niet door rationele motieven bewogen, maar door haat, wraak en geweld. Het sentiment is anti-aristocratisch en waardeert gevoelens die nederig, natuurlijk en intens echt zijn zoals hevige pijn en angst. Typerend voor Sturm und Drang is de hopeloze liefde gevolgd door een zelfmoord in de eerste roman van Goethe, het in 1774 uitgegeven “Die Leiden des jungen Werthers”.

Sturm und Drang

  • Begin van het verwoorden van een gemeenschappelijke Duitse identiteit.
  • Schildert een verheerlijkt beeld van de Duitse Middeleeuwen.
  • Creëert een verzonnen geschiedenis van een Duitsland dat nooit heeft bestaan.
  • Deze nadruk op geschiedenis en traditie is een belangrijk aspect van het Duitse nationalisme gebleven.



Het Lied van de Nibelungen
Dit lied speelt een grote rol in de moderne Duitse staat. De 36 oudste versies van het lied van de Nibulungen stammen uit 1200 tot 1225, nergens wordt de oorspronkelijke schrijver vermeld. Waarschijnlijk is het rond 1200 in Beieren aan het hof van de Bisschop van Passau geschreven. In het verhaal worden oude sagen uit Midden- en Noord-Europa gebruikt en samengevoegd, het verhaal lijkt vooral uit de 5' en 6' eeuw te komen. In de 18' eeuw ontdekten enkele onderzoekers dit Middeleeuwse lied weer. In 1782 werd het voor het eerst in zijn geheel gedrukt. Vanaf 1830 werd steeds meer historische werkelijkheidswaarde aan het Nibelungen lied toegeschreven. De Pruisische koning Frederik de Grote liet overigens weten dat het wat hem betreft nog geen “Schuss Pulver” waard was. Maar ongeveer twintig jaar later waren de Duitse staten door Napoleon bezet en er bestond een sterke behoefte aan een ‘eigen’ cultuur. Vanaf 1800 zien de Duitsers het Nibelungen lied als een ‘nationaal heldendicht’ een oeroud, oerduits en ‘kämpferisches Werk’. Geheimrat Johann Wolffgang von Goethe toont zich geroerd door de tekst en doceert erover in Weimar. Er ontstaan tien verschillende uitvoeringen voor het toneel en Richard Wagner werkt vanaf 1848 aand de bekende opera ‘Die Ring der Nibelungen’. In de zomer van 1876 gaat zijn vooral door de noordelijke heldensagen geïnspireerde versie van het Nibelungenlied in première. De door Wagner lelijk gevonden kostuums bij die opvoering; vleugelhelmen, dierenhuiden en wapperende haren zouden het beeld van Germanen nog lang bepalen. Op dat moment is het nieuwe Duitse Rijk net 5 jaar oud. Het uit strijd ontstane Duitse Rijk neemt de in het lied aanwezige ideologie van het gevecht graag over. In 1909 verklaart Bondskanselier Bernhard von Bülow in de Reichstag de “Nibelungen-treue” van Duitsland aan Oostenrijk-Hongarije. Het verbond tussen de staten wordt met dit noodlot lied vereenzelvigd. Opperbevelhebber Paul von Hindenburg vergelijkt het Duitse “ermattete Front” met “Siegfried unter dem hinterlistigen Speerwurf des grimmigen Hagen(, so stürzte unsere Front)” bij het verkopen van de Dolchstoßlegende die stelt dat niet het leger op het slagveld heeft verloren, maar dat de eerste wereldoorlog is verloren door het verraad van de socialisten, communisten en Joden in het eigen land. Het Nibelungen lied, en speciaal de jaarlijkse opvoering in Bayreuth van de opera van Wagner, waren een vast en kenmerkend deel van de Nazi cultuur. De opvoering in Bayreuth is overigens springlevend. Toen het Duitse 6’ leger in januari 1943 bij Stalingrad ten onder ging, zei Herman Göring via de radio: “Wir kennen ein gewaltiges, heroisches Lied von einem Kampf ohnegleichen, das hieß ‘Der Kampf der Nibelungen’. Auch sie standen in einer Halle von Feuer und Brand und löschten den Durst mit eigenem Blut - aber sie kämpften end kämpften bis zum Letzten. Ein solcher kampf tobt heute dort.” Ook als in 1945 het doek voor Nazi-Duitsland valt blijft het lied in aanzien, slechts zes jaar na de ondergang wordt de door de Nazi’s zo geliefde opera al weer in Bayreuth opgevoerd. Het is moeilijk te begrijpen waarom Duitsland zich zo graag en zo diepgaand heeft verbonden met dit lied van ondergang en vernietiging.
Bronnen:



Image3806.PNG



Het Duitse Rijk
Na de val van Napoleon wordt van 18 september 1814 tot 9 juni 1815 in Wenen door de oude Europese aristocratie een congres gehouden over een nieuwe indeling van Europa. Duizenden congresgangers werden op kosten van de Oostenrijkse staat in Wenen onderhouden en vermaakt, in ruil voor grote invloed van de Oostenrijkse kanselier Metternich. De Franse revolutie en Napoleon hadden de kaart danig veranderd, het Heilige Roomse Rijk was verdwenen en o.a. de Nederlanden waren bij Frankrijk gevoegd. Veelal was het plaatselijke recht vereenvoudigd en nationaal gelijkgeschakeld. De meeste aanwezigen zagen in dat de oude situatie niet weer moest worden hersteld. Zo werd besloten een nieuwe kaart van Europa op te stellen, die werd bepaald door de belangen van de aanwezige vorsten en aristocraten. Grenzen werden dwars door regio’s getrokken, zoals op de Conferentie van Berlijn van 1884-1885 ook met Afrika zou gebeuren. De verzamelde aristocratie probeerde haar aloude rechten en privileges zoveel mogelijk weer te herstellen. Er werd geen rekening gehouden met de veranderingen van de tijdgeest en de opkomst van nationalisme en liberalisme. Het congres was gericht op het herstel van oude structuren. In Wenen was geen ruimte voor de idealen van de Franse Revolutie; Liberté, Egalité et Fraternité.

Het Heilige Roomse Rijk werd niet hersteld en de Duitse nationalistische roep om een verenigd vaderland werd genegeerd. De Duitse nationalisten waren teleurgesteld over de uitkomst van het Weense congres. Er ontstond een All-Deutsche beweging die vooral in Oostenrijk sterk was. Deze beweging waarvan de gevoelens in de Sturm und Drang periode zijn geformuleerd, zal de politieke basis vormen van het nationaal-socialisme.

Image3813.PNG
Der Deutscher Bund



WorldEurope1815.gif
Der Deutscher Bund



Op het congres van Wenen ontstond de Deutscher Bund als een losse statenbond. Vanaf het begin was er rivaliteit tussen Oostenrijk en Pruisen. En de Pruisisch-Oostenrijkse Oorlog in 1866 was dan ook het eind. De Bondsakte van 8 juni 1815 werd ondertekend door 41 staten, 37 vorstendommen en 4 vrije steden. Het centrale en enige orgaan van de Duitse Bond was de Bondsdag die zetelde in het Paleis Thurn und Taxis te Frankfurt am Main en bestond uit afgevaardigden van de lidstaten. Voorzitter was de gezant van Oostenrijk, tot 1848 was dat Klemens von Metternich die een tegenstander was van liberale en constitutionele stromingen. Het anti-liberale en anti-nationalistische beleid droeg er wezenlijk aan bij dat in maart 1848 een revolutie uitbrak.
Op initiatief van Pruisen kwam in 1834 de Zollverein tot stand, met als doel een betere economische integratie van de Bond. De meeste Duitse staten - met als belangrijkste uitzondering Oostenrijk - sloten zich hierbij aan. Het doel van de Bond komt in grote lijnen overeen met het huidige doel van de Europese Unie, het vormen van een economische unie, het gezamenlijk optreden tegenover het buitenland en het handhaven van de autonomie van de individuele staten.

Image3820.PNG
het Tweede Duitse Rijk



Na de Frans/Duitse oorlog van 1870-1871 vormde de Pruisische premier Otto von Bismarck het Tweede Duitse Rijk, het moderne Duitsland. Vaak wordt de samenvoeging van de Noord-Duitse bond met de Zuid-Duitse staten Baden, Beieren, Württemberg en zuidelijk Hessen-Darmstadt, kortweg het Duitse Rijk genoemd. De eerste keizer was Wilhelm 1. De verdeelde Duitse staten hadden geen koloniën veroverd en in de nu grote Duitse staat voelde men zich achtergesteld bij de Lebensraum die de grote staten, en zelfs een klein landje als Nederland, in de tropen hadden veroverd. De mentaliteit in het Duitse Rijk leidde tot de Eerste Wereldoorlog en de ondergang van dat Rijk in 1918.

De uitsluiting van Oostenrijk uit de Deutsche Bund door Bismarck bracht vooral in Oostenrijk, maar ook in Duitsland een sterke nationalistische beweging op gang. Daarbij werd Wenen tussen 1870 en 1890 drie keer zo groot. De grote instroom van mensen van Slavische afkomst was een bron van angst onder de Duitse bevolking. De dan opkomende democratie werd in dat licht als een extra bedreiging ervaren.

Image3828.PNG
De landen van de Weimar republiek en hun hoofdsteden in 1925



Weimar
Na de val van het Keizerrijk ontstond de sociaal-democratische republiek, die “Weimar republiek” wordt genoemd, naar de stad waar de grondwet was afgekondigd. Vanaf het begin was er chaos, economisch ging het slecht en politieke moorden waren geen uitzondering. Aan het eind van de twintiger jaren waren een aantal verbeteringen zichtbaar, bijvoorbeeld het plan om Autobahnen te bouwen komt uit die tijd. Maar de wereldwijde depressie als gevolg van de beurscrash in 1929 legde alles weer stil. Wereldwijd begon de opleving juist weer in 1933, de Nazi’s hadden groot geluk dat ze toen aan de macht kwamen.

In de republiek van Weimar kwam een groep op die werd gedomineerd door ontevreden militairen van lagere rangen die wel eens orde op zaken zouden zetten. Daarbij werd expres chaos gecreëerd, om daarna orde in te kunnen voeren. Deze groep was geradicaliseerd door niet verwerkte frustraties als gevolg van het verlies van de Eerste Wereldoorlog en door een gebrek aan carrière mogelijkheden. Op basis van de ariosofische religieus-esotorische filosofie, formuleerden de nationaal-socialisten een politiek programma dat aansprak bij de bevolking en communiceerden dat uiterst effectief. De Nazi’s beloofden een soort van socialisme zonder chaos. In 1933 komt de NSDAP op legitiem democratische wijze aan de macht. Er wordt nu wel vaak op gewezen dat de NSDAP geen absolute meerderheid had. Maar als de Nazi’s niet legitiem aan de macht zijn gekomen, dan zouden er geen legitieme regeringen in Nederland bestaan. In een systeem met veel partijen zoals ook in Nederland, is er zelden een partij die alleen meer dan 50% van de stemmen haalt. Het staat vast de president George Walker Bush in Amerika in 2000 niet legitiemer aan de macht is gekomen dan Adolf Hitler in Duitsland in 1933. Nadat de Nazi’s op democratische wijze aan de macht waren gekomen, is de democratie meteen buiten werking gesteld. De samenleving werd geïntimideerd door veel anders denkende mensen enige tijd in een concentratiekamp op te sluiten en te mishandelen. De Nazi’s hadden geen democratische bedoelingen en hebben het democratische systeem na de mislukte gewelddadige coup van 1923, in 1933 echt ‘gehackt’.

Het Groot-Duitse Rijk

Image3848.PNG
Duits taalgebied op basis van de volkstelling van 1910 met de grenzen van de landen in 1910.
Nederland en Nederlandstalig België zijn lichtgroen gekleurd, Nederlands werd als een soort Duits gezien.



Gebieden met Duitse minderheden in Europese landen en regio’s, waarin Duits niet de officiële taal is. Inclusief het gebied bij Kerkrade in de Nederlandse provincie Limburg. [Gebiete deutscher Minderheiten in europäischen Ländern/Regionen, in denen Deutsch keine offizielle Amtssprache ist. (einschließlich der Mundarten an der Ostgrenze [Kerkrade] der niederländischen Provinz Limburg)] (Bron: de.wikipedia.org, Michael Postmann, 25 Feb 2006)

Image3863.PNG
Duits taalgebied na 1945, het gebied rond Kerkrade wordt nog steeds meegerekend.



Duitsland na 1945, de Bondsrepubliek
Wie ook maar enige interesse voor de Bondsrepubliek heeft, komt niet om boeken heen zoals Karrieren im Zwielicht van Norbert Frei en Die braunen wurzeln des BKA van Dieter Schenk. Dit zijn verontrustende boeken. Helaas is de koude amnestie niet uniek voor Duitsland. Bijvoorbeeld de carrière die Mr. Rodolph Aloysius (Rolph) Gonsalves na zijn wandaden in Indonesië nog heeft kunnen maken bij de Nederlandse justitie is even fout. En ook de maatschappelijke ongelukken die dat veroorzaakt komen overeen. Bij ons heeft Mr. Gonsalves samen met Minister van Justitie Ernst Hirsch-Ballin, weer een Gestapo ingevoerd. Na de oorlog was besloten dat er nooit meer een samenwerking tussen politie en geheime dienst zou bestaan. Maar met de bestrijding van terroristen als motief is het wel weer gebeurd, en dan ook nog met exact dezelfde reden als de Nazi’s aanvoerden.

Image3878.PNG
De bezettingszones na 1945



Uit de Nederlandse Wikipedia het volgende::

Hoewel het Duitse Rijk door de geallieerde bezetters op 23 mei 1945 formeel werd opgeheven, stelde het Bundesverfassungsgericht naar aanleiding van de toetsing van het Grundlagenvertrag met de DDR op 31 juli 1973 echter het volgende vast:
Das Deutsche Reich existiert fort, besitzt nach wie vor Rechtsfähigkeit, ist allerdings als Gesamtstaat mangels Organisation, insbesondere mangels institutionalisierter Organe selbst nicht handlungsfähig.
Mit der Errichtung der Bundesrepublik Deutschland wurde nicht ein neuer westdeutscher Staat gegründet, sondern ein Teil Deutschlands neu organisiert […]. Die Bundesrepublik Deutschland ist also nicht “Rechtsnachfolger” des Deutschen Reiches, sondern als Staat identisch mit dem Staat “Deutsches Reich“, – in bezug [sic] auf seine räumliche Ausdehnung allerdings “teilidentisch“, so daß insoweit die Identität keine Ausschließlichkeit beansprucht. […] Sie beschränkt staatsrechtlich ihre Hoheitsgewalt auf den “Geltungsbereich des Grundgesetzes“.

In vertaling: Het Duitse Rijk bestaat nochthans en is rechtsgeldig, echter is niet meer handelsbekwaam als coherente staat vanwege het ontbreken van een bestuur, met name het ontbreken van geïnstitutionaliseerde (overheids)organen.

Bij de oprichting van de Bondsrepubliek Duitsland werd er geen nieuwe staat opgericht, maar een deel van Duitsland gereorganiseerd [-]. De BRD is aldus geen 'Rechtmatig erfgenaam' van het Duitse Rijk, maar als staat identiek aan de staat 'Duitse Rijk'. Met betrekking tot haar grondgebied is de republiek slechts voor een deel identiek met het Duitse Rijk, zodat zij deze identiteit (van het Duitse Rijk) niet exclusief voor zich kan opeisen. [...] Staatsrechtelijk beperkt haar soevereiniteit zich tot jurisdictie van haar grondwet. Dit wil zeggen dat de BRD geen erfgenaam is van het Rijk, maar een voortzetting ervan, hoewel zij geen exclusieve claim oplegt voor wat betreft de soevereiniteit van het grondgebied van het rijk. Dit betekende wel, dat de BRD officieel de afsplitsing van de gebieden ten oosten van de Oder en de Neiße aan Polen en de Sovjet-Unie niet erkende. Deze erkenning werd pas in 1990 geregeld in het twee-plus-vier-verdrag tussen de twee Duitse staten en de geallieerden.

De passage van het “slechts voor een deel identiek” zijn van de Bondsrepubliek met het Duitse Rijk, komt tot uitdrukking in het feit dat de Bondsrepubliek Duitsland (thans geheel Duitsland, vroeger West-Duitsland) geen aanspraken op de voormalige gebieden van het Duitse Rijk in het oosten meer maakt sinds 1970 c.q. 1990, maar dat volgens het Bundesverfassungsgericht het handelingsonbekwame maar voortbestaande Duitse Rijk nog altijd die gebieden omvat die op 1 maart 1937 internationaal erkende provincies en delen van het Duitse Rijk als staat waren. Deze uitspraak wordt in de huidige Volksrepubliek Polen als revanchistisch gezien, temeer omdat Polen na 1945 zeer rijke voorheen Duitse gebieden onder haar controle kreeg en met harde hand etnisch van de oorspronkelijke Duitse bevolking zuiverde. Deze problematiek bezwaart de verstandhouding tussen de Duitse Bondsrepubliek en de moderne (derde) Poolse Republiek nog altijd.

Image3885.PNG
Verschuiving van Polen na 1945



Bronnen:



Zie verder: Afsluitende opmerkingen over het Derde Rijk, DAP-NSDAP, De Moraal - Anständig geblieben, Het 25 punten programma van de NSDAP, Het Nationaal Socialisme, Hitlers theologie, Holocaust en Shoah, KDF - Kraft durch Freude, Montségur, Nazi Weltanschauung en de Ideologen, Occultisme, Oorsprong van Duitsland en het Nationaal-Socialisme, Opvoeding en onderwijs, Otto Rahn, Swastika logo, Tijdlijn van de Nazi pre-historie, Toespraak van Himmler op 4 Oktober 1943 in Poznan, Wolfram von Sievers, Literatuurlijst, Voorbij het Inferno